Konuşma dilinde bu terim genellikle bilgisayar satın alındığında üzerinde gelen tüm yazılımlar için kullanılır.
İşletim sistemi, bütün diğer yazılımların belleğe, girdi/çıktı aygıtlarına ve dosya sistemine erişimini sağlar. Birden çok program aynı anda çalışıyorsa, işletim sistemi her programa yeterli sistem kaynaklarını ayırmaktan ve birbirleri ile çatışmamalarını sağlamaktan da sorumludur.
2005 yılı itibarı ile, en yaygın olarak kullanılan işletim sistemleri iki ana grupta toplanabilir: Microsoft Windows grubu ve UNIX benzeri işletim sistemlerini içeren grup (bu grup içinde pek çok Unix versiyonu, Linux ve Mac OS X sayılabilir).
UNIX, akademik çevrelerde ve sunucu olarak kullanılmaktayken, Windows ise evde ve ofislerde masaüstünde tercih edilmektedir. Masaüstü bilgisayarlarında Windows, diğer işletim sistemlerinden çok daha yaygın olarak kullanılmaktadır ve çeşitli araştırmalar Windows'un masaüstünde pazar payının %90 ile %98 arasında olduğunu göstermektedir. Linux web sunucularında yaygın olarak kullanılmaktayken, evlere ve ofis masaüstlerine de yavaş yavaş girmektedir. UNIX'in ana kısımlarından yararlanan Mac OS X ve onun öncülleri ise daha çok masaüstü yayıncılıkta kullanılmaktadır.
Anabilgisayarlar ve gömülü sistemler ise çoğu Windows ve UNIX'le doğrudan bağlantısı olmayan pek çok değişik işletim sistemi kullanmaktadır.
İşletim sistemlerinden bazıları
DOS
GNU/Linux
Mac OS
Windows
UNIX Başlıca kullanılan ya da bilinen işletim sistemleri.
Diğerleri:
A- Açık Kaynak Kodlu Olanlar
FreeDos32
GNU/Hurd
Haiku
NetBSD
ReactOS
B- Kapalı Kaynak Kodlu Olanlar
AmigaOS
IRIX
MacOS
QNX
Solaris
ZetaOS
İşletim sistemi türleri ve terminoloji
Bir işletim sistemi, kavramsal olarak, üç grupta toplanabilecek bileşenlerden oluşur: kullanıcı arayüzü (bu bir grafik kullanıcı arayüzü ve/ya da komut satırı yorumlayıcısı ["kabuk" da denir] olabilir), alt düzey sistem fonksiyonları, ve bir çekirdek. Çekirdek, işletim sisteminin kalbidir. Adından da anlaşılabileceği gibi, "kabuk", çekirdeğin çevresini sararken, donanımla iletişim kurmak da çekirdeğin işidir.
Donanım <-> Çekirdek <-> Kabuk <-> Uygulamalar
Kimi işletim sistemlerinde kabuk ve çekirdek tümüyle ayrı bileşenlerken, kimilerinde bu ayrım yalnızca kavramsaldır.
Çekirdek tasarımları monolitik çekirdekler, mikroçekirdekler ve ekzoçekirdekler olarak üç ana gruba ayrılabilir. UNIX ve Windows gibi geleneksel ticari sistemler ve Linux gibi daha yeni yaklaşımlar monolitik çekirdek kullanırken, QNX, BeOS, Windows NT gibi yeni sistemlerin çoğu mikroçekirdek yaklaşımını kullanır. Araştırma amacıyla geliştirilen işletim sistemlerinin çoğu da mikroçekirdek kullanırlar. Ekzoçekirdekler ise henüz araştırma aşamasındadır.
1. Ankara Start-Up ZirvesiWeb & mobil alanlarında start-up seviyesinde projen var, ama ulaşmak istediğin yatırımcı/girişimcilerle bir türlü irtibat kuramıyorsan işte sana fırsat! Ayrıntılar>>
Java RoadShow Semineri ve iPad Ödüllü YarışmasıBölümümüzde OBSS uzmanları tarafından seminer ve IPad ödüllü yarışma düzenleniyor. Ayrıntılar>>
Tanışma ToplantılarıTopluluğumuz 11-13 Ekim 2011 tarihlerinde saat 18.00'da Bilgisayar Mühendisliği BMB 1 amfisinde tanışma toplantıları düzenleyecektir. Ayrıntılar>>